Gdy na stole ma pojawić się ciasto, które wygląda efektownie, ale smakuje jak z rodzinnego zeszytu, metrowiec sprawdza się znakomicie. Stary przepis na ciasto metrowiec opiera się na dwóch puszystych, podłużnych blatach, kremie budyniowo-maślanym i charakterystycznym krojeniu po skosie. Poniżej podaję sprawdzone proporcje, dokładny sposób przygotowania oraz wskazówki, dzięki którym kromki nie będą się rozpadać.
Dwa kolory, krem i właściwe krojenie tworzą prawdziwy metrowiec
- 6 jajek wystarczy na dwa podłużne blaty.
- Ciasto piecze się w 180°C przez około 40 minut.
- Najlepszy jest krem budyniowo-maślany, który dobrze stabilizuje całość.
- Blaty kroi się na plastry o grubości około 2 cm.
- Metrowiec powinien odpocząć w lodówce przez co najmniej 6 godzin.
Co wyróżnia tradycyjny metrowiec
Metrowiec nie jest jednym wysokim biszkoptem. Przygotowuje się dwa osobne ciasta, jasne i kakaowe, pieczone w podłużnych formach. Po wystudzeniu kroi się je na kromki, smaruje kremem i układa naprzemiennie, tworząc długi blok.
Nazwa nawiązuje właśnie do jego długości. Po złożeniu wszystkich plastrów wypiek może mieć nawet 80-100 cm, choć wiele zależy od długości foremek i grubości krojenia. To ciasto z dawnych zeszytów, dlatego jego siła tkwi w prostych składnikach, a nie w dekoracyjnych dodatkach.
W mojej ocenie najważniejszy jest kontrast między puszystym ciastem a lekko maślanym kremem. Zbyt ciężka masa przytłacza blaty, a zbyt rzadka sprawia, że całość zaczyna się przesuwać przy krojeniu.
Składniki na klasyczny wypiek
Podane proporcje są przeznaczone na dwie keksówki o długości około 30 cm. Formy powinny mieć podobne wymiary, ponieważ nierówne blaty utrudnią późniejsze składanie.
| Składnik | Ilość | Zastosowanie |
|---|---|---|
| Jajka | 6 sztuk | Podstawa puszystego ciasta |
| Cukier | 250 g | Słodzenie i stabilizacja masy jajecznej |
| Olej | 125 ml | Wilgotność i delikatność blatów |
| Woda | 70 ml | Lżejsza konsystencja ciasta |
| Mąka pszenna | 250 g + 1 łyżka | Ciasto jasne i korekta po dodaniu kakao |
| Proszek do pieczenia | 2 łyżeczki | Spulchnienie |
| Kakao | 2 łyżki | Ciemny blat |
| Mleko | 500 ml | Baza kremu |
| Budyń waniliowy | 1 opakowanie | Zagęszczenie masy |
| Masło | 200 g | Krem budyniowo-maślany |
| Czekolada lub polewa | 100-150 g | Wykończenie wierzchu |
Jajka, mleko i masło wyjmuję z lodówki odpowiednio wcześniej. Składniki w temperaturze pokojowej łączą się łatwiej, a krem ma mniejsze ryzyko zwarzenia. Do ciasta najlepiej użyć oleju neutralnego, na przykład rzepakowego, zamiast oliwy o intensywnym smaku.
Jak upiec jasny i kakaowy blat
Przygotowanie masy
Oddziel białka od żółtek. Żółtka utrzyj z cukrem na jasną, puszystą masę, po czym cienką strużką dodaj olej i wodę. Mąkę wymieszaj z proszkiem do pieczenia i wsyp do masy.
Ciasto podziel na dwie równe części. Do jednej dodaj kakao, a do drugiej łyżkę mąki. Ten prosty zabieg wyrównuje gęstość obu mas, ponieważ kakao wiąże część wilgoci.
Przeczytaj również: Kora Dębu - Przepis na perfekcyjne ciasto warstwowe!
Delikatne łączenie z białkami
Białka ubij na sztywną pianę i rozdziel między obie masy. Wymieszaj je szpatułką, spokojnymi ruchami od dołu do góry. Nie używaj już miksera, bo piana straci powietrze, a blaty wyjdą niskie i zbite.
Formy wysmaruj tłuszczem i oprósz mąką albo wyłóż papierem do pieczenia. Rozprowadź masy w keksówkach i piecz w 180°C przez około 40 minut. Patyczek wbity w środek powinien być suchy, ale nie warto przedłużać pieczenia bez potrzeby, bo metrowiec łatwo przesuszyć.
Krem budyniowo-maślany i składanie
Proszek budyniowy wymieszaj z częścią zimnego mleka. Resztę zagotuj, wlej rozmieszany budyń i gotuj, mieszając, aż masa zgęstnieje. Przykryj ją folią spożywczą położoną bezpośrednio na powierzchni i zostaw do całkowitego wystudzenia.
Miękkie masło utrzyj na jasną masę. Zimny budyń dodawaj po jednej łyżce, cały czas miksując. Obie części muszą mieć podobną temperaturę, inaczej krem może się rozwarstwić.
Wystudzone blaty pokrój na plastry o grubości około 2 cm. Każdy plaster posmaruj kremem i ustaw pionowo, naprzemiennie jasny oraz kakaowy. Nie układaj kawałków zbyt ciasno na początku. Lepiej delikatnie je docisnąć dopiero po zbudowaniu całego ciasta.
Resztą kremu posmaruj wierzch, a następnie polej go rozpuszczoną czekoladą lub prostą polewą kakaową. Gotowy metrowiec włóż do lodówki na minimum 6 godzin, najlepiej na całą noc. W tym czasie krem zwiąże warstwy, a ciasto zyska przyjemną wilgotność.
Jak kroić, żeby pokazać charakterystyczny wzór
Metrowca kroi się po skosie, a nie prosto z góry. Nóż powinien być długi i ostry. Po każdym cięciu można przetrzeć ostrze papierowym ręcznikiem, dzięki czemu jasne i kakaowe warstwy pozostaną wyraźne.
Najładniejsze porcje mają grubość około 1,5-2 cm. Cieńsze plastry pokazują więcej naprzemiennych kolorów, ale są delikatniejsze. Grubsze łatwiej przenieść na talerz i lepiej sprawdzają się wtedy, gdy ciasto ma być podane podczas większego spotkania.
Jeśli blaty pękają przy krojeniu, najczęściej zostały zbyt mocno wypieczone albo ciasto nie odpoczęło wystarczająco długo. W takiej sytuacji nie próbowałbym ratować go większą ilością kremu. Lepsze efekty daje dokładne schłodzenie i użycie noża z delikatnym ruchem piłującym.
Najczęstsze błędy i praktyczne poprawki
- Zwarzenie kremu wynika zwykle z różnicy temperatur między budyniem a masłem. Składniki powinny mieć temperaturę pokojową.
- Niski blat powstaje po zbyt energicznym wymieszaniu piany z białek. Szpatułka jest bezpieczniejsza niż mikser.
- Suchy metrowiec to najczęściej efekt zbyt długiego pieczenia. Zacznij sprawdzać patyczkiem po 35 minutach.
- Rozsuwające się kromki oznaczają zbyt rzadki krem albo zbyt krótki czas chłodzenia.
- Nierówne plastry można ograniczyć, schładzając blaty przed krojeniem i używając linijki lub miarki do zaznaczenia cięć.
Klasyczna wersja nie potrzebuje dodatków, ale można dodać do kremu odrobinę wanilii, a do polewy kilka kropel oleju, żeby po zastygnięciu była bardziej błyszcząca. Nie polecam natomiast dużej ilości bakalii, ponieważ utrudniają równe krojenie i odbierają metrowcowi jego charakterystyczny, regularny wygląd.
Dlaczego ten stary wypiek nadal się sprawdza
Metrowiec wymaga trochę więcej pracy niż zwykła babka, lecz większość etapów jest prosta i dobrze znana z domowego pieczenia. Najwięcej uwagi trzeba poświęcić temperaturze składników, równej grubości plastrów i chłodzeniu.
W lodówce ciasto zachowuje dobrą jakość przez około 3 dni. Najlepiej przechowywać je pod przykryciem, aby krem nie przejął zapachów innych produktów. Przed podaniem wystarczy wyjąć je na 10-15 minut, wtedy masło w kremie lekko mięknie, a smak staje się pełniejszy.
